خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : آيتي )

87

نهج البلاغة ( فارسي )

ديگر آرزوى دراز باطل در سر پختن . در اين جهان ، از همين جهان توشه برگيريد ، تا فردا در آن سراى خويشتن از عقوبت برهانيد . من مىگويم : اگر سخنى توان يافت كه مردم را به زهد و پرهيز در دنيا بكشد و آنان را به عمل براى آخرت وادارد همين سخن است و بس . اين سخن پيوند مردم را با آمال و آرزوهايشان مىبرد و در آنها چراغ موعظت و خوددارى از معاصى را مىافروزد . شگفتترين جمله‌هاى آن آن جاست كه آن حضرت ( ع ) مىگويد : الا و ان اليوم المضمار و غدا السباق و السبقة الجنة و الغاية النار . در اين عبارت با وجود فخامت در لفظ و عظمت قدر در معنى و صدق تمثيل و تشبيه حقيقى ، رازى شگرف نهفته است و معنيى لطيف . بويژه ، اين عبارت : « السبقة الجنة و الغاية النّار » . در اينجا ، ميان دو لفظ « السبقة و الغاية » هم در معنى اختلاف است و هم در لفظ . نگفت : « السبقة النار » و گفت : « السبقة الجنة » . زيرا مسابقت و پيشى گرفتن بر يكديگر براى امور محبوب و هدفهاى مطلوب است و اين محبوبيت و مطلوبيت ، صفت بهشت است و اين گونه معانى در دوزخ ، كه از آن به خدا پناه مىبريم وجود ندارد . و گفت : « الغاية النّار » . زيرا غايت گاه باشد براى كسى ، كه سيرش بدان منتهى مىشود ، مسرور كننده نباشد گاه مسرور كننده باشد ، در اين گونه مواقع ، « مصير » و « مآل » به كار مىبرند . خداى تعالى مىفرمايد : * ( « وَجَعَلُوا لِلَّه أَنْداداً لِيُضِلُّوا » ) * در اينجا نمىتوان گفت : « سبقكم ( به سكون باء ) الى النار » . در اين بينديش ، كه سخنى است با معنى عجيب و ژرف . بيشتر كلام على ( ع ) از اين قبيل است . در بعضى روايات آمده است : « السبقة الجنة » به ضم سين . سبقه ، در نزد ايشان چيزى است كه به برندهء مسابقه مىدهند . مانند مال يا چيزى ديگر . اين دو معنى به هم نزديكاند ، زيرا جايزه را به كسى نمىدهند كه مرتكب كار نكوهيده اى شده باشد بلكه به كسى مىدهند كه كار پسنديده اى كرده باشد .